Zelfkennis doet groeien omdat je positief gaat werken met je persoonlijke handleiding

De basis van alles is … zelfkennis!

Wat veroorzaakt problemen op de werkplek zoals:

  • miscommunicatie,
  • verkeerd interpreteren van je woorden,
  • onbegrip bij het aankaarten van een probleem?

Onderlinge verschillen binnen de groep waar niemand zich bewust van is!


Hoe voorkom deze problemen?

Als een beelddenker weet wat er speelt, begrijpt hij ook waarom iets gebeurt:
Waarom mensen op je reageren zoals ze doen, terwijl jij deze reactie absoluut niet verwachtte. Waardoor jij het gevoel krijgt van een andere planeet te komen.

Neen, je hoeft niet met een groot etiket of label op je voorhoofd gaan rondlopen om iedereen duidelijk aan te geven dat jij ‘anders kijkt en denkt’. Dat vindt niemand leuk en is ook nergens voor nodig!

Alles verandert op het moment dat je bewust wordt dat mensen allemaal verschillend zijn. En vooral dat dit verschillend zijn, helemaal OK is!


Wat is zelfkennis?

Zelfkennis zoals Wikipedia het omschrijft, is :

“Het vermogen om de eigen denkwijze, de mogelijkheden en de onmogelijkheden van de eigen geest en van het eigen lichaam te kunnen inschatten en daar rationele conclusies uit te trekken. Het wordt ook wel ‘intra-persoonlijke intelligentie’ genoemd.”


Zelfs Socrates wist al hoe belangrijk inzicht krijgen in je eigen gedrag is!
Als jij begrijpt wat er gebeurt en waarom jou dit overkomt als beelddenker, dan:

  • Sta je sterker in je schoenen zodat je zelf bewust gaat kiezen. Je laat je minder beïnvloeden door mensen in je omgeving.
  • Ga je minder aan jezelf twijfelen omdat je weet wat je kennis en ervaring waard is.
  • Durf jij je eigen kwaliteiten te tone omdat je weet dat jij hierdoor een positieve bijdrage kan leveren aan het groepsresultaat.

Kortom, je zelfvertrouwen groeit.


numentum zelfkennis voor beelddenkers op het werk quote socrates


Standaard kwaliteiten

Jezelf aanpassen aan de standaardnorm zodat je anders-zijn niet opvalt, heeft weinig zin:

  • Het kost je extra energie om een minimaal resultaat op te leveren.
  • Dit zijn activiteiten waar je nooit erkenning of waardering voor zal krijgen. Het zijn immers geen van jouw natuurlijke talenten.

Het is veel zinvoller om te gaan kijken naar hulpmiddelen en praktische tips om je te ondersteunen in specifieke situaties.

Er zijn genoeg ondersteunende mogelijkheden op de werkvloer voor mensen die op school de stempel leerfunctie-beperking kregen (denk aan dyslectici, AD(H)D, beelddenken, enz). Al doe je de dingen mogelijk op een andere manier, je levert ook een bijdrage aan de groep.

Veel van deze medewerkers bezitten de talenten van de 21ste eeuw als natuurlijke kwaliteiten. Ze brengen extra kwaliteiten binnen in de groep. 


Eindeloze vragenstellers

De Waaromvraag? is de klassieke vraag die beelddenkers willen beantwoord zien alvorens ze met een project of activiteit kunnen beginnen is:

Het is verwonderlijk dat ze diezelfde vraag veel minder stellen als het over henzelf gaat en het verkrijgen van zelfinzicht:

  • Hoe een beelddenker functioneert.
  • Wat er anders werkt.
  • Welke behoeften beelddenkers hebben om goed te kunnen werken.
  • enz.

In dit geval laten ze na om dit grondig te gaan onderzoeken. Ze zijn daarentegen geneigd om te zoeken naar manieren om zichzelf aan te passen zonder te weten wat de oorzaak is.


Waar loopt de samenwerking op de werkplek fout?

Ieder van ons reageert vanuit zijn perceptie of persoonlijke ervaring:
Dat is het gevoel of de ervaring die iemand heeft van een bepaalde situatie.

  • Een aantal elementen zijn feiten en data.
  • Andere elementen vult ieder van ons onbewust zelf in om tot een beeld te komen van de realiteit.
  • Dit ingekleurd beeld van de realiteit is voor elk ons verschillend. 


Snelheid en vooronderstellingen

Bij het opgroeien en volwassen worden, zijn veel mensen hun nieuwsgierigheid verloren. Bovendien draait de wereld steeds sneller en wordt er verwacht dat je onmiddellijk reageert. Jouw reactie is gebaseerd op je interpretatie van de werkelijkheid.

Het is ongebruikelijk om te vragen of je collega of manager hetzelfde beeld heeft van een situatie. Mensen gaan er gewoon vanuit ze hetzelfde waarnemen. Ze vooronderstellen dat hun collega net hetzelfde beeld ziet als zij.

Elke betrokken partij zal dus reageren en beslissen op basis van hun persoonlijke inzichten, kennis en ervaring.


Verschillende mensen zien verschillende beelden

Zelfkennis leert je relativeren:
Dé waarheid bestaat niet omdat er verschillende manieren of invalshoeken zijn om naar dezelfde situatie te kijken.

Een beelddenker kijkt, ziet én ervaart de wereld op een totaal andere manier.

Logisch dat je als buitenstaander door enkel af te gaan op je eigen ervaring en waarneming, waarschijnlijk een inschattingsfout zal maken. Hierdoor ga je de situatie op een totaal andere manier beoordelen.

Het begint pas echt fout te lopen, wanneer je ervan uit gaat dat wat jij ziet het enige juiste beeld is.


Het omgekeerde gebeurt natuurlijk ook:

Stel dat je als beelddenker veronderstelt dat iedereen jouw beeld van de situatie ziet. Dan ga je ervan uit dat je collega’s, medewerkers, manager, klanten of leveranciers:

  • Direct begrijpen wat jij bedoelt met je visie voor de toekomst.
  • Duidelijk zien wat het doel van je verandertraject is.
  • Waarom deze oplossing zal werken en anderen suggesties voor extra problemen zorgen.
  • enz.

Resultaat:
Jij gaat ervan uit dat iedereen mee is. Het lijkt alsof ze het met je eens zijn.
Tot je verbazing zie je niemand actie ondernemen en dat zorgt voor ergernis.


Daarom is het in teams belangrijk om te beseffen dat er verschillende beelden zijn van dezelfde situatie. Regelmatig bewust stil te staan om te onderzoeken of iedereen hetzelfde ziet en bespreekt.

Let wel het gaat om te begrijpen zonder te oordelen.
Dit wil niet zeggen dat het beeld van die ene collega of manager het enige juiste is!
Je erkent het bestaan van dit beeld van de situatie, naast mogelijke andere belevingen van hetzelfde moment.


Zelfkennis is … de basis van alles 

Herken jij jezelf in de eigenschappen van beelddenken?

Wees dan alert voor het zien van verschillende beelden van dezelfde situatie en de misverstanden die dit mogelijk veroorzaakt in een team. Wie gelijk heeft, is onbelangrijk.
Het is wel belangrijk om de verschillende beelden te erkennen om te vermijden dat je naast elkaar blijft praten.

Als teams op een positieve manier omgaan met deze verschillen, kan de samenwerking alleen maar winnen:

  • Wanneer we alle kennis, ervaring en verschillende beelden van dezelfde situatie samenbrengen, zien we meer.
  • De samenwerking loopt vlotter waardoor teams veel sneller resultaten boeken omdat er veel meer inzichten en informatie ter beschikbaar is.


numentum zelfkennis waaromvraag persoonlijk leiderschap


Hoe krijg je meer zelfvertrouwen?

Je zelfvertrouwen groeit door meer zelfinzicht. Zelfkennis verstevigt het vertrouwen in jezelf.

Voor een beelddenker is het belangrijk om inzicht te hebben in je persoonlijke handleiding: 

  • Zonder zelfinzicht blijf je jezelf aanpassen aan andermans werkmethodes en je eigen ervaring negeren.
  • Telkens je jezelf gaat aanpassen, neemt het vertrouwen in je eigen kennis en ervaring af.


Oorzaak en gevolgen

Het gebrek aan zelfvertrouwen wordt veroorzaakt wordt door je aanpassingsgedrag. Dit is een secundair symptoom of bijkomend probleem, maar niet de basisoorzaak. 

De basisoorzaak is onwetendheid over de verschillende manieren van kijken, werken en leren. Deze ontdek je als je leert werken met je persoonlijke handleiding.


Waar te beginnen?

Begin met een onderzoek naar de reden waarom je jezelf ooit aangeleerd hebt om jezelf aan te passen.

Mogelijk was dit jouw strategie om als kind te kunnen overleven zonder al te veel op te vallen in de klas.
Toen was dit waarschijnlijk een van je weinige opties, maar ondertussen ben jij en de wereld om je heen veranderd:

1) Meer kennis en ervaring

Je bent ondertussen volwassen en hebt enkele of meerdere jaren werkervaring op gedaan. Nu heb je meer inzicht in je persoonlijke handleiding en mogelijkheden om hiermee te werken.


2) Onbewuste strategie

Jezelf aanpassen is doorheen de jaren echter je natuurlijk oplossing geworden. Een patroon wat je op het werk meer nadelen dan voordeln oplevert. Het ondermijnt je zelfvertrouwen.


3) De basisoorzaak wegnemen

Daarom is zo belangrijk om de basisoorzaak aan te duiden zodat je het probleem aan de basis kan veranderen. Jouw zelfvertrouwen kan pas gaan groeien door het stoppen van het aanpasgedrag.


Conclusie

Je zelfvertrouwen is afgenomen omdat jij jezelf bent gaan aanpassen zonder inzicht over de verschillen.

Daarom zal de kennis en inzichten over de invloed van de verschillen je meer vooruit helpen dan een cursus om je zelfzekerheid te vergroten.

Zodra een beelddenker de verschillen ontdekt als een kracht, leert hij zijn persoonlijke handleiding gebruiken en persoonlijk leiderschap ontwikkelen. 

Zolang je enkel blijft aandacht hebt voor het versterken van het zelfvertrouwen, blijf je symptomen bestrijden.

Zodra je als beelddenker een antwoord hebt op de waaromvraag, wordt de basisoorzaak duidelijk en zichtbaar.
Vanaf het moment dat je weet wat de oorzaak is, wordt veranderen van je gedrag of reacties makkelijker: je weet immers intrinsiek waarom jij dit anders wil aanpakken in de toekomst.


Wil je leren werken met je persoonlijke handleiding?

Zelfkennis is het begin van de wijsheid.

Wil jij zelfzeker overkomen, start dan met het leren begrijpen van je persoonlijke handleiding. Hoe groter je zelfvertrouwen, hoe vlotter en efficiënter de samenwerking en communicatie met collega's zullen verlopen.

Kijk welke trajecten Numentum kan aanbieden om je te helpen bij de ontwikkeling van je beelddenkers kwaliteiten.



Opmerking van de auteur:

Dit artikel verscheen voor het eerst op 1 juni 2017. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten. De laatste update gebeurde op 23 februari 2026.


Saskia Smet is de auteur van dit artikel en oprichtster van Numentum.

Saskia heeft zich gespecialiseerd in het coachen en adviseren over beelddenken op de werkplek. Ze deelt via deze blog tips voor volwassen beelddenkers in een werkomgeving.


Vergelijkbare omschrijvingen voor beelddenkers en aanverwante profielen vind je in dit overzicht.

Het anders-zijn, gaat pas op een positieve manier voor jou werken als je dit leert omdenken:
Op dat moment ga je deze extra kwaliteiten verder ontwikkelen in plaats van te blijven vasthangen aan de tekorten die anders-zijn met zich meebrengt. Jouw meerwaarde zit in die extra kwaliteiten!

Je bent veel meer dan een label en iedere mens is uniek.
We zijn allemaal verschillend en enkel door alle talenten samen te brengen gaan we sneller vooruit als team!


Bron afbeeldingen: Numentum, Drawify & Pixabay

23 februari 2026

Zelfkennis doet groeien omdat je positief gaat werken met je persoonlijke handleiding
keyboard_arrow_up
menu