Wat als je faalangst leert voorkomen? Vergroot dit jouw zelfvertrouwen?

Wie kent de vicieuze faalangst cirkel niet waardoor je zelfvertrouwen afneemt?

Faalangst, niet goed genoeg zijn, niet goed genoeg voelen, piekeren, stress, uitstel gedrag, we ervaren het allemaal wel eens.

Hoe komt het dat multi-getalenteerde bruggenbouwers of beelddenkers meer hinder van ondervinden van verminderd zelfvertrouwen?

Op welke manier kan jij je faalangst te slim af zijn of voorkomen?


Circulair denken of malende gedachten in je hoofd

Als je gaat piekeren, ga je circulair denken. Je maakt je zorgen over iets. Je problemen lijken steeds groter te worden. De stress voor de negatieve gevolgen worden steeds groter.

Je begint steeds meer aan je eigen kunnen te twijfelen hierdoor vermindert het vertrouwen in jezelf. Faalangst lijkt je compleet te vertragen en te immobiliseren. Het verlamt je lichaam en geest volledig.

Al je aandacht gaat volledig naar het probleem waardoor het lijkt alsof je in een tunnel terecht komt: je ervaart enkel de steeds groter wordende problemen, terwijl je de mogelijke oplossingen gewoon niet meer kan zien.

Door je tunnel-zicht ben je niet meer in staat om je brein alle mogelijkheden te laten zien. Waardoor jij jezelf geen ruimte meer geeft om creatieve oplossingen te bedenken. Terwijl het bedenken van die aparte en vernieuwende oplossingen net jouw unieke kracht is!


faalangst


Welke processen zet faalangst in werking?

Bij faalangst krijgt je lichaam het signaal dat er gevaar dreigt waardoor automatisch allerhande processen in werking gezet worden. Het zijn dezelfde processen die onze voorouders alarmeerden voor dreigend gevaar in de oertijd.

Het enige verschil is dat er in de situatie vandaag geen fysiek gevaar schuilt. Het proces speelt zich af in je hoofd omdat jij je zorgen maakt en dit proces je denken overneemt.

Je lichaam maakt geen onderscheid: er dreigt gevaar!
En dus starten er onbewust een aantal processen in je lichaam. Je overlevingsinstinct schiet in actie.

Het lichaam gaat een aantal stoffen aanmaken waardoor een aantal functies geactiveerd worden om het gevaar te bestrijden. Elke lichaamsfunctie die in deze gevaarlijke situatie minder belangrijk is, wordt tijdelijk stilgelegd.

Op het niveau van de hersenen, gaat bijvoorbeeld de hersenstam ook wel het reptielenbrein genoemd, alle bloed en zuurstof krijgen. Andere functies zoals het geheugen en logisch denken zullen tijdelijk uitgeschakeld worden.


Wanneer ga je twijfelen aan je eigen kunnen?

Faalangst is dikwijls gekoppeld aan presteren: je moet iets afleveren waarop anderen je gaan beoordelen.

Denk bij voorbeeld aan een gesprek over de voortgang van je project met de directie of een examen dat je dient af te leggen voor je werk.

Stel dat je zo’n paniekaanval krijgt op het moment van een examen.
De gevolgen laten zich raden: bij het lezen van de vragen, lijkt het alsof je deze leerstof nog nooit gezien hebt en je hoort het letterlijk in Keulen donderen.

Je raakt in paniek en in plaats van een beroep te kunnen doen op je geheugen, krijg je een black-out. Het gaat compleet mis omdat je lichaam deze situatie als een gevaar ervaart en onmiddellijke het overlevingsmechanisme start.

In een poging om op het gevaar te reageren, gaat je brein steeds meer functies uitschakelen. Helder en logisch denken is in die toestand niet meer aan de orde.

Hetzelfde gebeurt als je door angst overvallen wordt op het moment dat jij een belangrijke presentatie moet geven om bijvoorbeeld een projectvoorstel te verkopen of een oplossing goed gekeurd te krijgen.


faalangst veroorzaakt een tunnel-zicht en vernauwd je gezichtsveld


Waarom komt dit meer voor bij multi-getalenteerde bruggenbouwers?

De meesten beelddenkers hebben sinds hun kindertijd regelmatig ervaren dat hun omgeving hen niet begreep. Dit komt omdat ze vanuit verschillende hoeken naar een situatie kijken.

Ze werden meermaals uitgelachen om hun chaotische en onsamenhangende ideeën en opmerkingen. Kort en bondig uitleggen wat ze in hun verbeelding zien, is quasi onmogelijk.

Hun levendige verbeelding en fantasie brengt deze kinderen tot inzichten die dikwijls hun leeftijd ver vooruit zijn wat betreft complexiteit, verbindingen leggen tussen zaken, details moeiteloos in het grotere geheel plaatsen enz.

Deze 3 factoren spelen een belangrijke rol:

1) Afwijzen ideeën en voorstellen 

Vermits deze aparte ideeën en fantasiebeelden op jonge leeftijd meermaals afgewezen werden, is het zelfvertrouwen doorheen de jaren beginnen afnemen. Hierdoor twijfelen volwassen beelddenkers of ze al wel goed genoeg zijn om hun menig te geven.

2) Afkeuring manier van werken

Omdat hoe ze een opdracht aanpakken, afwijkt van standaardmethodes, wordt hun werkwijze regelmatig afgekeurd.

3) Behoefte aan afwisseling en uitdaging

Zodra ze op iets uitgekeken zijn, is het plezier en de uitdaging weg. Anderen zien dit vaak als een zwakte: Ze missen het doorzettingsvermogen om een bepaald onderwerp tot in de kleinste details te bestuderen.


Door jezelf aan te passen ontwikkelen overlevingspatronen

Jezelf afschermen wordt een verdedigingsstrategie. Je wil alleen nog naar buiten komen met een oplossing of idee, als je 100% zeker bent dat het perfect is.

Van kindsbeen af leren ze om zich aan te passen en vooral hun mond te houden zodat ze zo min mogelijk opvallen. Ze willen er graag bij horen en doen zoals iedereen.

Het kost echter heel veel energie om je als beelddenker aan te passen aan de wereld om je heen. Je kan meelopen met de groep maar zal echter nooit een uitblinker of uitschieter worden door jezelf aan te passen.

Door jezelf weg te cijferen verlies je je eigenheid en vermindert het vertrouwen in je zelf. Want jouw verbeelding en fantasie, gekke verbindingen maken om nieuwe oplossingen te bedenken, enz., laat dat nu net jouw sterke kwaliteiten zijn. Dit is wat je zo waardevol en uniek maakt.

Als jij jezelf als kind leert aanpassen, betaal je hiervoor een hoge prijs. Dit aanpassen kost je heel veel energie. Energie die je niet meer kan gebruiken om jouw talenten verder te ontwikkelen en te verbeteren.


Waar zit het verschil?

Beelddenkers zijn uitzonderlijk sterk in de processen die aangestuurd worden door de rechterkant van ons brein.
In onze Westerse maatschappij zijn systemen als scholen, universiteiten, bedrijven en organisaties opgebouwd volgens processen die aangestuurd worden door de linkerkant van ons brein.

Beelddenkers leven en werken in een omgeving die niet aansluit bij hun natuurlijke manier van denken en werken. Hierdoor leren ze al heel jong om zich altijd aan te passen en dit kost veel energie. Jezelf aanpassen wordt onbewust een overlevingspatroon.

Dit constant aanpassen gaat ten koste van jezelf en je gaat op de toppen van je tenen lopen. Omdat je het gevoel krijgt te leven in een constante stresssituatie, krijgt faalangst meer kans om toe te slaan.


De metafoor van linker- en rechterbrein

De metafoor van rechter- en linkerbrein blijft een eenvoudig en verstaanbaar beeld om het onderscheid te maken in de verschillende breinprocessen. Ook al heeft recent wetenschappelijk onderzoek aangetoond dat de strikte scheiding tussen linker- en rechterbrein niet klopt met de realiteit.

De processen die toegeschreven worden aan de linkerkant in de metafoor, liggen niet aan de linkerkant van het brein. Het is echter wel zo dat deze processen als clusters of groepjes samengebracht zijn op een bepaalde plaats in de hersenen


Wat kan je doen om faalangst te voorkomen?

Er zijn er meerdere elementen die faalangst kunnen veroorzaken. 

Wat kan je als je een voorkeur voor beelddenken hebt, zelf doen om het faalangst-patroon wat ontstaat door je anders denken en jezelf constant proberen aanpassen te vermijden?

Verminder voor jezelf zoveel mogelijk omgevingen waar jij jezelf gaat aanpassen. Ga bewust zoeken naar situaties waarin jij als multi-getalenteerde bruggenbouwer meer je unieke talenten of kwaliteiten kan gebruiken:

  • Taken die je energie geven en waarvan je heel blij wordt.
  • Activiteiten die jij zonder moeite doet maar je collega of familielid veel meer moeite kosten.
  • Durf opdrachten op jouw manier te doen als het eindresultaat hetzelfde is.

Zit er een link tussen jouw zelfvertrouwen en je persoonlijke manier van werken? Ja zeker.


faalangst quote van Einstein

vrij vertaald naar Einstein: “In elk van ons schuilt een genie. Maar zolang je een vis gaat beoordelen op de manier waarop hij bomen beklimt, zal hij zijn hele leven geloven dat hij dom is”


Anti-stress training om faalangst aan te pakken?

In het geval van een beelddenker, lijkt me dit geen goed idee om het probleem aan te pakken!
In de praktijk merk ik dat je hierdoor de symptomen gaat bestrijding zonder het onderliggende probleem op te lossen.

Zolang je de basisoorzaak niet wegneemt, zal een goede bedoelde anti-stress training meer kwaad dan goed aanrichten.
In plaatst van de faalangst weg te nemen, ga je het zelfvertrouwen verder ondermijnen en doen afnemen omdat je het symptoom probeert te bestrijden zonder de basisoorzaak weg te nemen.

De dieperliggende oorzaak is namelijk de angst voor afwijzing of uitgelachen te worden omdat je gefaald hebt!

Als beelddenkers als kind regelmatig afgewezen of uitgelachen werden voor hun aparte suggesties, dan ontwikkelen ze overlevingspatronen. Sommige patronen veroorzaken op latere leeftijd, een fenomeen wat je onbewuste faalangst zou kunnen noemen:

De beelddenker toont uitstelgedrag waardoor ze het starten van een opdracht of project zo lang mogelijk voor zich uitschuiven.

Als ik in praktijk met hen hierover in gesprek ging, keer ik de volgende antwoorden van een multi-getalenteerde bruggenbouwers in een begeleidingstrajecten:


“Als ik niets doe, kan het ook nooit misgaan …”

Een uitspraak van een volwassen beelddenker die als kind dikwijls uitgelachen werd omwille van zijn met fantasierijke ideeën.


“Ik krijg het nooit zo mooi gerealiseerd als in mijn hoofd. Dus liever in de fantasiewereld blijven hangen en niets doen, dan de ontgoocheling dat het niet perfect is.“

Een uitspraak van een volwassen beelddenker die opgroeide in een omgeving waar fouten maken of niet voldoen aan het perfecte beeld, ontoelaatbaar was.


Zolang er geen aandacht is voor de onderliggende basisoorzaak, werkt elke opleiding averechts:

  • Je faalangst zal alleen maar groeien.
  • Het vertrouwen in jezelf zal nog meer verminderen.

De eerste stap naar een duurzame oplossing voor deze vorm van faalangst, is het zoeken en aanpakken van de basisoorzaak. Het omvormen van die oude patronen naar gedrag dat je nu op een positieve manier vooruit zal helpen.


Wil je weten hoe je faalangst kan voorkomen?

Maak een afspraak met Saskia om telefonisch de mogelijkhedente bespreken.

Kijk direct in Saskia's agenda om je afspraak te plannen op het moment dat jou past.



Ervaar je liever wat een begeleidingstraject voor je kan betekenen?

Het mini kennismakingstraject is speciaal ontwikkeld om je de manier van werken te laten proeven.

Deze online opleiding loopt volledig online. Starten kan op elk moment.




Saskia Smet is de auteur van dit artikel en oprichtster van Numentum


Opmerking van de auteur: 

Dit artikel verscheen voor het eerst op 27 september 2012. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten. De laatste update gebeurde op 1 februari 2021.


Vergelijkbare omschrijvingen voor beelddenkers en aanverwante profielen vind je in dit overzicht.

Het anders-zijn, gaat pas op een positieve manier voor jou werken als je dit leert omdenken:
Op dat moment ga je deze extra kwaliteiten verder ontwikkelen in plaats van te blijven vasthangen aan de tekorten die anders-zijn met zich meebrengt. Jouw meerwaarde zit in die extra kwaliteiten!



Bron afbeeldingen: Numentum & Pixabay


1 februari 2021

Wat als je faalangst leert voorkomen? Vergroot dit jouw zelfvertrouwen?
keyboard_arrow_up
menu

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x