Waarom en wanneer kies jij voor verdediging in communicatie?

Assertief reageren

In je kindertijd ontwikkelde je onbewust patronen om zonder op te vallen toch te kunnen overleven in een groep. Beelddenkers denken en praten anders omdat:

  • Ze anders naar de wereld kijken.
  • In hun hoofd, leggen ze andere verbanden of associaties.
  • Om een probleem op te oplossen gebruiken ze een andere manier.


Waar komt dit verdedigen vandaan?

Denk terug aan een wiskundeles met vraagstukken op de lagere school. Omdat een beelddenker een vraagstuk bij het lezen anders begrijpt, komen ze tot een ander resultaat.
Zij interpreteren het probleem op een totaal andere manier dan de docent bedoelde. Ze gaan dus vanuit een andere invalshoek naar de situatie kijken.

Het is niet fijn om telkens te moeten uitleggen waarom je tot een uitkomst komt en daarna te horen dat jouw manier van werken afgekeurd worden. Niemand wil opvallen en dus ga je op zoek naar manieren om jezelf te beschermen.


Verantwoording afleggen

Omdat ze anders kijken naar dezelfde situatie, moeten deze profielen zichzelf constant verantwoorden. Ze krijgen vragen waarom ze iets op hun manier willen doen.

Hierdoor leer je al snel oplossingen om dit te voorkomen die je de rest van je leven meeneemt. Zonder dat jij je hier bewust van bent, wordt het een vast patroon. Er zijn er waarschijnlijk nog meer, maar hier zijn alvast 2 mogelijke manieren:


Jezelf aanpassen

Je gaat jezelf aanpassen waardoor je niet meer opvalt. Je steekt dus niet met je hoofd boven het maaiveld uit. Hierdoor ga je jezelf leren om je in elke situatie aan te passen. Met als gevolg dat jij jezelf gaat aanleren om te werken op een manier die van nature niet bij je past.


De defensieve houding aannemen

Van nature denk jij snel en ver vooruit. Dus je gaat zorgen dat je altijd een uitleg klaar hebt om je te verdedigen waarom je dit doet. Je gaat jezelf al verantwoorden zonder te wachten tot iemand jou de vraag stelt. Onbewust wordt dit jouw vaste patroon.


Beide methodes ontwikkelen zich tot persoonlijke automatismen. Toen je op school zat, waren ze misschien noodzakelijk om als kind te overleven. Je bent ondertussen opgegroeid. De situatie en jouw omgeving zijn totaal veranderd omdat je ondertussen zoveel inzichten en ervaring hebt opgedaan.

Maar door deze oude patronen te blijven herhalen, gaan ze je nu meer last dan voordeel bezorgen. Zeker in een werkomgeving.


Jezelf aanpassen, aanpassen en nog eens aanpassen

Als jij jezelf altijd en overal gaat aanpassen, ga je steeds meer werken met voor jou aangeleerde vaardigheden. Hoe beter jij hierin wil worden, hoe meer energie je hiervoor nodig zal hebben. Bovendien zal je hier nooit in uitblinken . E zal hier weinig erkenning voor krijgen waardoor je zelfvertrouwen zal verminderen.


Jij komt hierdoor steeds meer onder stress te staan omdat je steeds minder kan doen waar jij goed in bent. Stress activeert je verdedigingsmechanisme. Waardoor jij steeds makkelijker in de verdediging gaat schieten en extreem assertief gaat reageren op wat mensen je zeggen of vragen.
Je gesprekspartners zullen verrast worden door je reactie waardoor jouw opmerkingen nog agressiever bij hen overkomen.


verdediging


Elke opmerking lokt een pittige discussie uit.

In de verdediging gaan, veroorzaakt strijd en discussie. Iedere partij voelt zich te kort gedaan en wil gelijk halen. Door je houding en reactie ga je er direct vanuit dat de ander het slecht met je voor heeft.

Met andere woorden je gaat een negatieve sfeer of klimaat creëren. Dit gebeurt door de lichaamstaal die je uitstraalt, een (onbewust) agressieve houding en de intonatie van je stem. Het veroorzaakt vaak een kettingreactie van negativiteit.

Je collega of manager vraagt of vertelt iets. Jij voelt je als beelddenker aangevallen omdat er onbewust iets in de communicatie je persoonlijk raakt. Automatisch herval je in je klassieke patroon: je gaat jezelf verdedigen.

De indruk die de woorden van de ander op jou maken, is jouw gevoel. Dat is jouw realiteit.
Maar daarom is de intentie die je gesprekspartner met deze vraag heeft, niet dezelfde.
De perceptie of ervaring van jullie beiden verschilt!

Voor beiden het goed en wel beseffen, is het gesprek geëscaleerd naar een confrontatie waar geen van beiden blij van wordt. Je collega of manager wordt het op de duur beu om steeds rustig te blijven en niet meegesleurd te worden in jouw spiraal van negativiteit.

Het wordt een steeds grotere opgave om met zo’n gestresseerde beelddenker een gesprek aan te gaan of samen te werken.


Verschillen in communicatiestijl en perceptie

Vaak gebeurt dit door de verschillen in communicatie en perceptie van een beelddenker en een niet-beelddenker.

Perceptie = de ervaring van wat er gezegd wordt en het beeld wat je waarneemt.

Beelddenkers zijn zeer kwetsbaar zolang ze voor zichzelf nog geen evenwicht hebben gevonden tussen:

  • Situaties waarin zij zich bewust gaat aanpassen aan een lineaire omgeving.
  • Een omgeving waar hij zijn persoonlijke voorkeur stijl gaat gebruiken.

Als je dit evenwicht nog niet gevonden hebt, zal deze persoon zich heel snel persoonlijk aangevallen blijven voelen. Hij zal telkens hervallen in een defensieve houding.

Hoe meer stress zich kan opstapelen, hoe agressiever het gesprek zal overkomen bij de gesprekspartner.
Bijvoorbeeld als de persoon onder druk staat, in een stresssituatie terecht komt, enz.


verdediging


Terugkijken en reflecteren

Herken jij jezelf hierin? Overkomt dit kou ook regelmatig?

Ga eens een aantal van deze situaties uit het verleden onderzoeken. Doe het alleen of nodig een neutrale persoon uit om hier samen met jou eens naar te kijken.

Stel jezelf een aantal van de volgende vragen om het gebeurde te analyseren:

  • Wat gebeurt er hier?
  • Hoe reageer jij hierop?
  • Hoe reageert je omgeving?
  • Wat zorgt ervoor dat jij jezelf gaat verdedigen?
  • Waarom ga je steeds in de verdediging?
  • Wanneer gebeurt dit het vaakst?
  • Welke elementen komen in deze situaties telkens terug?

Als je een aantal gelijkaardig situaties bekijkt, ga je een aantal elementen zien die terugkomen. Dit zijn de triggers die het oude patroon opnieuw in werking zetten. Waardoor jij jezelf gaat beginnen verdedigen en ingraven.

Keer het om en gebruik deze triggers als je persoonlijke alarmsignalen. Zodat deze voor jou een soort oranje knipperlicht functie krijgen en het momenten zijn die je erop attent maken dat de situatie dreigt uit de hand te lopen. Als je deze in de toekomst ziet aankomen, kan je vooraf actie ondernemen.


Wat kan je doen als je de alarmfase ziet aankomen?

Een rustmoment of time-out inlassen en het gesprek later hernemen en verderzetten. Hierdoor voorkom je dat jij in de verdediging schiet. Terwijl je gesprekspartner hierdoor totaal verrast zal worden omdat de ervaring van diezelfde situatie voor hem totaal anders is. 


Jij kan alleen jezelf veranderen

Je kan eisen dat een ander verandert, maar eigenlijk kan je alleen jezelf veranderen.
Kijk eens welke dingen jij in deze situaties anders zou kunnen aanpakken.

Focus op je eigen houding. Hierdoor verander jij de situatie en gaat je omgeving zich automatisch aanpassen omdat jij anders reageert. Dit is de wet van actie en reactie.

Kijk eens wat er voor jou ontbreekt in zo’n situatie:

  • Welke behoefte heb je?
  • Wat heb jij op dit moment nodig om jezelf niet aangevallen te voelen?
  • Waardoor zou de situatie voor jou veranderen?


Een opdracht of project toegewezen krijgen

Je manager geeft je een opdracht maar het is onduidelijk wat jij van je verwacht of waarom dit nodig is.
Wat houdt jou tegen om zelf actie te ondernemen en voor je gaat reageren bijkomende vragen te stellen?

Wachten met reageren tot dat je de vraag van de ander begrijpt zoals de persoon het bedoelde. Stel je oordeel uit. Vermijd om aan de opdracht te beginnen op basis van wat jij denkt begrepen te hebben.

Blijf vragen stellen en luisteren zonder oordeel tot de verwachtingen duidelijk zijn. Dit vraagt oefening, is best moeilijk, maar loont zeker de moeite!


Hoe voorkom jij een defensieve reactie?

Begin met te kijken naar je eigen behoefte. Datgene wat jij op dit moment nodig hebt:

  • Dit helpt om je oude patroon te doorbreken en niet defensief te reageren.
  • Op deze manier blijf je uit de discussie en de strijd.
  • De discussie die zorgt voor tijd en energieverlies voor iedere betrokken partij.

Rustig met elkaar in gesprek kunnen gaan, opent de deur naar een dialoog. Dit zorgt voor mogelijkheden om ieders kennis, inzichten en ervaringen samen te leggen. Hierdoor verbeteren de onderlinge relaties. Het geeft elk team extra energie en inspiratie om beter samen te werken en als groep nog meer resultaat te behalen


Heb je vragen bij de verdediging en de reacties?

Je bent welkom. Neem contact op, ik help je graag verder.

Saskia Smet is de auteur van dit artikel en oprichtster van Numentum.



Opmerking van de auteur:

Dit artikel verscheen voor het eerst op 14 oktober 2014. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten. De laatste update gebeurde op 17 augustus 2020.


Bron afbeeldingen: Numentum & Pixabay


Vergelijkbare omschrijvingen voor beelddenkers en aanverwante profielen vind je in dit overzicht..

Het anders-zijn, gaat pas op een positieve manier voor jou werken als je dit leert omdenken:
Op dat moment ga je deze extra kwaliteiten verder ontwikkelen in plaats van te blijven vasthangen aan de tekorten die anders-zijn met zich meebrengt. Jouw meerwaarde zit in die extra kwaliteiten!


13 augustus 2020

Waarom en wanneer kies jij voor verdediging in communicatie?
keyboard_arrow_up
menu

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x