Waarom en wanneer kies jij voor verdediging in communicatie?

In de verdediging schieten

In je kindertijd ontwikkelde veel beelddenkers onbewust patronen om zonder op te vallen in wegroep aanvaard te worden. Voor beelddenkers is het moeilijker om erkenning te krijgen van de groep omdat ze anders denken en praten anders.

  • Hun manier van kijken naar de wereld om hen heen is verschillend.
  • Externe prikkels en informatie verbinden, combineren en associëren, gebeurt onbewust constant in hun brein.
  • Om een probleem op te oplossen gebruiken ze een andere manier.


Waar komt dit verdedigingspatroon vandaan?

Denk terug aan een wiskundeles met vraagstukken op de lagere school. Omdat beelddenkers een vraagstuk bij het lezen anders begrijpen, komen ze tot een andere oplossing.

Zij interpreteren het vraagstuk op een totaal andere manier dan de docent bedoelde. Ze gaan dus vanuit een andere invalshoek naar het probleem kijken om de oplossing te zoeken. Het is vervelend om telkens te moeten uitleggen hoe je tot een uitkomst komt en daarna te horen dat jouw manier van werken afgekeurd worden.

Daarenboven komen docent en student er zelden achter dat het probleem zit bij het begrijpend lezen en niet bij het wiskundig oplossen van het probleem. Waardoor de student nooit begrijpt waarom zijn redenering fout is.

Niemand wil opvallen en dus gaan ze op zoek naar manieren om zichzelf te beschermen.


Verantwoording afleggen

Omdat ze anders kijken naar dezelfde situatie, moeten deze medewerkers zichzelf constant verantwoorden. Ze krijgen vragen waarom ze taken op hun manier aanpakken en uitwerken.

Omdat dit fenomeen zich van jongs af aan herhaalt, hebben ze zichzelf methodes aangeleerd om afkeuring te voorkomen. Zonder dat ze zich hier bewust van zijn, wordt het een vast patroon. Er zijn er waarschijnlijk nog meer, maar hier zijn alvast 2 mogelijke manieren:


Jezelf aanpassen

Je gaat jezelf aanpassen waardoor je niet meer opvalt. Je steekt dus niet met je hoofd boven het maaiveld uit. Hierdoor ga je jezelf leren om je in elke situatie aan te passen. Met als gevolg dat jij jezelf gaat aanleren om te werken op een manier die van nature niet bij je past.


Een defensieve houding aannemen

Van nature denk jij snel en ver vooruit. Hierdoor ga je bij het zoeken naar een oplossing de stappen vooraf en daaropvolgend, meenemen in je denkproces. Daarom ga je altijd zorgen dat je een uitleg klaar hebt om je te verdedigen waarom je het zo doet.
Je gaat jezelf al verantwoorden zonder te wachten tot iemand jou de vraag stelt. Onbewust wordt dit jouw vaste patroon.


Assertief reageren werkt tegen je!

Beide methodes ontwikkelen zich tot persoonlijke patronen die je onbewust automatisch toepast.

Toen je op school zat, waren ze misschien noodzakelijk om als kind te overleven.

Je bent nu volwassen. De situatie en jouw omgeving zijn totaal veranderd omdat je ondertussen zoveel nieuwe inzichten en ervaringen hebt opgedaan.

Maar door deze oude patronen te blijven herhalen, gaan ze je nu meer hinderen dan voordeel bezorgen. Zeker in een werkomgeving kunnen ze nadelig en beperkend voor je werken.


Jezelf aanpassen, aanpassen en nog eens aanpassen

Als jij jezelf altijd en overal gaat aanpassen, ga je steeds meer werken met voor jou aangeleerde vaardigheden. Hoe beter jij hierin wil worden, hoe meer energie je hiervoor nodig zal hebben. Bovendien zal je hier nooit in uitblinken. E zal hier weinig erkenning voor krijgen waardoor je zelfvertrouwen zal verminderen.

Hierdoor kom je steeds meer onder stress te staan omdat je steeds minder kan doen waar jij goed in bent. Stress activeert je verdedigingsmechanisme. Waardoor jij steeds makkelijker in de verdediging gaat schieten en extreem assertief gaat reageren op wat mensen je zeggen of vragen.

Je gesprekspartners zullen verrast worden door je reactie waardoor jouw opmerkingen nog agressiever bij hen overkomen.


beelddenker in verdediging schieten gesprek


Elke opmerking lokt een pittige discussie uit.

In de verdediging gaan, veroorzaakt strijd en discussie. Iedere partij voelt zich te kort gedaan en wil gelijk halen. Door je houding en reactie ga je er direct vanuit dat de ander het slecht met je voor heeft.

Met andere woorden je gaat een negatieve sfeer of klimaat creëren. Dit gebeurt door de lichaamstaal die je uitstraalt, een (onbewust) agressieve houding en de intonatie van je stem. Het veroorzaakt vaak een kettingreactie van negativiteit.


Perceptie en realiteit verschillen!

Je collega of manager vraagt of vertelt iets. Jij voelt je als beelddenker aangevallen omdat er onbewust iets in de communicatie je persoonlijk raakt. Automatisch herval je in je klassieke patroon: je gaat jezelf verdedigen.

De indruk die de woorden van de ander op jou maken, is jouw gevoel. Dat is jouw realiteit.

Maar daarom is de intentie die je gesprekspartner met deze vraag heeft, niet dezelfde.

De perceptie of ervaring van jullie beiden verschilt!

Voor beiden het goed en wel beseffen, is het gesprek geëscaleerd naar een confrontatie waar geen enkele betrokken partij blij van wordt. Je collega of manager wordt het op de duur beu om steeds rustig te blijven en niet meegesleurd te worden in jouw spiraal van negativiteit.

Het wordt een steeds grotere opgave om met zo’n gestresseerde beelddenker een gesprek aan te gaan of samen te werken.


beelddenker in verdediging schieten glas halfvol of halfleeg


Verschillen in communicatiestijl en perceptie

Vaak gebeurt dit door de verschillen in communicatie en perceptie van een beelddenker en een niet-beelddenker.


Perceptie = de ervaring van wat er gezegd wordt en het beeld wat je waarneemt.


Beelddenkers zijn zeer kwetsbaar zolang ze voor zichzelf nog geen evenwicht hebben gevonden tussen:

  • Duidelijk voor ogen hebben waar hun beelddenkers-talenten en -valkuilen zitten
  • Situaties waarin zij zich bewust gaat aanpassen aan een lineaire omgeving om contact te maken met collega’s.
  • Weet wat nodig er nodig is om een omgeving te creëren waar zijn persoonlijke voorkeurstijl kan gebruiken.

Een beelddenker die dit evenwicht nog zoekt, zal zich heel snel persoonlijk aangevallen blijven voelen. Hij zal telkens hervallen in een defensieve houding. Hoe meer stress zich opgestapeld heeft, hoe agressiever het gesprek zal overkomen bij de gesprekspartner.

Bijvoorbeeld als de persoon onder druk staat, in een stresssituatie terecht komt, enz.


Wil je aan je communicatiestijl werken?

Hoe blijf je in verbinding met je manager, collega of medewerker zonder agressief of in de verdediging te schieten?

Verandering begint met zelfkennis en bewustwording van je automatische patronen.

Het Multi-Talent Connector programma is het ideale persoonlijk ontwikkeltraject om jou hierbij te helpen! Het leert je op welke manier samenwerken vlotter kan verlopen en jij toch nog voldoende met je beelddenkerskwaliteiten kan werken.




Terugkijken en reflecteren

Herken jij jezelf hierin? Overkomt dit jou ook regelmatig?

Ga eens een aantal van deze situaties uit het verleden onderzoeken. Doe het alleen of nodig een neutrale persoon uit om hier samen met jou naar te kijken.

Stel jezelf een aantal van de volgende vragen om het gebeurde te analyseren:

  • Wat gebeurt er hier?
  • Hoe reageer jij hierop?
  • Hoe reageert je omgeving?
  • Wat zorgt ervoor dat jij jezelf gaat verdedigen?
  • Waarom ga je steeds in de verdediging?
  • Wanneer gebeurt dit het vaakst?
  • Welke elementen komen in deze situaties telkens terug?

Als je een aantal gelijkaardig situaties bekijkt, ga je een aantal elementen zien die terugkomen. Dit zijn de triggers die het oude patroon opnieuw in werking zetten. Waardoor jij jezelf gaat beginnen verdedigen en ingraven.

Keer het om en gebruik deze triggers als je persoonlijke alarmsignalen. Zodat deze voor jou een soort oranje knipperlicht functie krijgen. Op deze manier worden het signalen die je erop attent maken dat de situatie dreigt uit de hand te lopen. Als je deze in de toekomst ziet aankomen, kan je vooraf actie ondernemen.

Weet dat jouw perceptie, jouw realiteit is op dit moment. Het is echter zelden de enige, juiste perceptie van die bewuste situatie.


Wat kan je doen als je de alarmfase ziet aankomen?

Bouw een rust moment in of vraag een time-out. Door het gesprek later op een rustig moment te hernemen, voorkom je dat jij in de verdediging schiet.

Onderbreek je het gesprek niet, dan zal je gesprekspartner totaal verrast worden door je defensieve houding. Realiseer je dat de ervaring van diezelfde situatie voor hem totaal anders kan zijn. 


Jij kan alleen jezelf veranderen

Je kan eisen dat een ander verandert, maar eigenlijk kan je alleen jezelf veranderen.

Kijk eens welke dingen jij in deze situaties anders zou kunnen aanpakken.

Focus op je eigen houding. Hierdoor verander jij de situatie en gaat je omgeving zich automatisch aanpassen omdat jij anders reageert. Dit is de wet van actie en reactie.

Kijk eens wat er voor jou ontbreekt in zo’n situatie:

  • Welke behoefte heb je?
  • Wat heb jij op dit moment nodig om jezelf niet aangevallen te voelen?
  • Waardoor zou de situatie voor jou veranderen?


Een opdracht of project toegewezen krijgen

Stel dat je manager je een opdracht geeft maar het is onduidelijk wat hij van je verwacht of waarom dit nodig is.

Wat houdt jou tegen om zelf actie te ondernemen? Dit kan je doen door extra vragen te stellen alvorens te reageren.

Wacht met reageren tot dat je de vraag van je manager echt goed begrijpt. Stel je oordeel en de behoefte om in de verdediging te gaan even uit.

Blijf rustig vragen stellen en luisteren zonder oordeel tot de verwachtingen duidelijk zijn. Dit vraagt oefening, is best moeilijk, maar loont zeker de moeite!


Hoe voorkom jij een ongepaste en defensieve reactie?

Begin met te kijken naar je eigen behoefte. Datgene wat jij op dit moment nodig hebt:

  • Dit helpt om je oude patroon te herkennen en niet direct defensief te reageren.
  • Op deze manier blijf je uit de discussie en de strijd. Het gesprek blijft open en constructief.
  • Discussies door Perceptieverschillen zorgen voor tijd en energieverlies voor elke betrokken partij. Ze knagen aan het wederzijds respect en vertrouwen.

Rustig met elkaar in gesprek kunnen gaan, opent de deur naar een dialoog.

Dit zorgt voor mogelijkheden om ieders kennis, inzichten en ervaringen samen te leggen. Hierdoor verbeteren de onderlinge relaties en versterken de contacten tussen de teamleden. Het geeft elk team extra energie en inspiratie om beter samen te werken en als groep nog meer resultaat te behalen


Benieuwd hoe Saskia jou kan leren minder in de verdediging te gaan?

Maak een afspraak om telefonisch de mogelijkheden met Saskia te bespreken.



Saskia Smet is de auteur van dit artikel en oprichtster van Numentum.


Opmerking van de auteur:

Dit artikel verscheen voor het eerst op 14 oktober 2014. Deze publicatie wordt regelmatig aangevuld met de laatste nieuwe inzichten. De laatste update gebeurde op 22 februari 2021


Bron afbeeldingen: Numentum, Drawify & Pixabay


Vergelijkbare omschrijvingen voor beelddenkers en aanverwante profielen vind je in dit overzicht..

Het anders-zijn, gaat pas op een positieve manier voor jou werken als je dit leert omdenken:
Op dat moment ga je deze extra kwaliteiten verder ontwikkelen in plaats van te blijven vasthangen aan de tekorten die anders-zijn met zich meebrengt. Jouw meerwaarde zit in die extra kwaliteiten!


22 februari 2021

Waarom en wanneer kies jij voor verdediging in communicatie?
keyboard_arrow_up
menu

{{ popup_title }}

{{ popup_close_text }}

x